Twórczość artystyczna i literacka — ubezpieczenie OC (PKD 90.03.Z)

Twórczość artystyczna i literacka – charakterystyka działalności

Kod PKD 90.03.Z obejmuje artystyczną i literacką działalność twórczą – pracę pisarzy, poetów, publicystów, malarzy, rzeźbiarzy, grafików, ilustratorów, kompozytorów i innych twórców, tworzenie utworów literackich, plastycznych i muzycznych oraz działalność niezależnych artystów. Twórca tworzy dzieła i utwory, często udostępniane publicznie lub przekazywane wydawcom, galeriom i zleceniodawcom. Odbiorcami są wydawcy, galerie, klienci i odbiorcy kultury.

Profil ryzyka jest właściwy dla działalności twórczej, w której produktem jest utwór. Wyznaczają go: odpowiedzialność za treść i prawa (utwór może naruszać cudze prawa autorskie, dobra osobiste, prywatność, wizerunek czy zawierać treści zniesławiające – rodząc roszczenia osób trzecich); prawa do własnej twórczości (ochrona utworów, spory o autorstwo i wykorzystanie); mienie twórcze (dzieła, sprzęt, pracownia – narażone na uszkodzenie, zniszczenie, kradzież); oraz odpowiedzialność kontraktowa wobec zleceniodawców. To odpowiedzialność za treść i prawa stanowi rdzeń ryzyka, przy zwykle ograniczonych ryzykach osobowych i rzeczowych wobec osób trzecich.

Wyzwania i zagrożenia w tej działalności

Pierwsza grupa ryzyk to odpowiedzialność za treść i prawa. Utwór literacki lub artystyczny może naruszać cudze prawa autorskie, dobra osobiste, prywatność, wizerunek czy zawierać treści uznane za zniesławiające – rodząc roszczenia osób trzecich.

Druga grupa to prawa do własnej twórczości. Naruszenia praw twórcy przez osoby trzecie, spory o autorstwo, zakres licencji i wykorzystanie utworów mogą prowadzić do sporów i strat.

Trzecia grupa to mienie twórcze i odpowiedzialność kontraktowa. Dzieła, materiały, sprzęt i pracownia są narażone na uszkodzenie, zniszczenie i kradzież; do tego dochodzi odpowiedzialność wobec zleceniodawców za wykonanie zamówionych prac.

Ubezpieczenia wymagane przez prawo

Artystyczna i literacka działalność twórcza nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem OC. Istotne pozostają przepisy prawa autorskiego i praw pokrewnych, o ochronie dóbr osobistych i wizerunku oraz zasady odpowiedzialności cywilnej i kontraktowej wobec zleceniodawców. Korzystanie z pojazdów wiąże się z obowiązkowym OC komunikacyjnym, a zatrudnianie współpracowników – z obowiązkami z zakresu prawa pracy lub umów.

Realnym zabezpieczeniem finansowym pozostają ubezpieczenia dobrowolne o charakterze właściwym dla działalności twórczej: OC działalności obejmujące odpowiedzialność za treść (media/IP – prawa autorskie, dobra osobiste, zniesławienie), ubezpieczenie mienia twórczego (dzieła, sprzęt, pracownia) oraz – w miarę potrzeb – ochronę prawną.

Najważniejsze ryzyka i rola ubezpieczenia OC

Ochrona opiera się na OC obejmującym odpowiedzialność za treść oraz na ubezpieczeniu mienia. Przykłady: utwór narusza cudze prawa autorskie lub zawiera treści zniesławiające – reaguje OC obejmujące treść (media/IP); wykorzystanie wizerunku lub naruszenie dóbr osobistych osoby trzeciej – istotny jest zakres OC; zniszczenie lub kradzież dzieł i sprzętu – reaguje ubezpieczenie mienia; spór o autorstwo lub prawa – istotna jest ochrona prawna. Bez odpowiedniej ochrony koszty roszczeń i strat obciążałyby wyłącznie twórcę.

Ponieważ produktem jest utwór, a rdzeniem ryzyka odpowiedzialność za treść i prawa, kluczowe jest OC obejmujące treść (media/IP) – standardowe OC działalności zwykle tego nie pokrywa – uzupełnione o ochronę mienia twórczego.

Jak dobrać zakres i sumę ubezpieczenia

Najważniejsze jest OC obejmujące odpowiedzialność za treść (prawa autorskie, dobra osobiste, wizerunek, zniesławienie), o zakresie i sumie dopasowanych do charakteru twórczości i sposobu jej udostępniania. Warto uzupełnić ochronę o ubezpieczenie mienia twórczego (dzieła, sprzęt, pracownia), zadbać o ochronę prawną oraz o właściwe uregulowanie praw w umowach ze zleceniodawcami, wydawcami i galeriami. Zakres należy dostosować do rodzaju twórczości.

Zakres warto weryfikować przy publikacji utworów o podwyższonym ryzyku (dotyczących osób, wydarzeń) i wzroście skali działalności.

Na co uważać w warunkach polisy

Pierwszą pułapką jest brak OC obejmującego odpowiedzialność za treść (prawa autorskie, zniesławienie). Drugą jest pominięcie ochrony mienia twórczego i praw do własnej twórczości. Trzecią sprawą są zakres praw w umowach, ochrona prawna, limity i franszyzy. Przed zawarciem umowy warto omówić scenariusze naruszenia praw autorskich i zniesławienia w utworze.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców w tej branży

Pierwszy błąd to brak OC obejmującego odpowiedzialność za treść (prawa autorskie, dobra osobiste, zniesławienie).

Drugi błąd to pominięcie ochrony mienia twórczego (dzieła, sprzęt, pracownia).

Trzeci błąd to nieuregulowanie praw do twórczości w umowach ze zleceniodawcami i wydawcami.

Czwarty błąd to lekceważenie ryzyka naruszenia praw osób trzecich w tworzonych utworach.

Podsumowanie

Artystyczna i literacka działalność twórcza (PKD 90.03.Z) to tworzenie utworów literackich, plastycznych i muzycznych, w której rdzeniem ryzyka są odpowiedzialność za treść i prawa oraz ochrona mienia twórczego. Fundamentem bezpieczeństwa jest OC obejmujące odpowiedzialność za treść (media/IP), uzupełnione o ubezpieczenie mienia i ochronę prawną, wraz z właściwym uregulowaniem praw w umowach. Dopasowanie zakresu do charakteru twórczości pozwala prowadzić działalność twórczą z realnym zabezpieczeniem. Więcej o ubezpieczeniach dla firm znajdziesz na insureo.pl.