Dzierżawa własności intelektualnej (licencje) — ubezpieczenie OC (PKD 77.40.Z)

Dzierżawa własności intelektualnej – charakterystyka działalności

Kod PKD 77.40.Z obejmuje dzierżawę własności intelektualnej i podobnych produktów (z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim) – udzielanie za opłatą praw do korzystania z patentów, znaków towarowych, wzorów, marek, franczyz, know-how i podobnych aktywów niematerialnych. Firma czerpie przychody z opłat licencyjnych i tantiem za udostępnianie praw, nie przekazując przedmiotu materialnego. Odbiorcami są firmy i przedsiębiorcy korzystający z licencjonowanych praw (np. franczyzobiorcy, licencjobiorcy).

Profil ryzyka jest właściwy dla działalności opartej na aktywach niematerialnych i umowach licencyjnych, bez typowych ryzyk rzeczowych. Wyznaczają go: odpowiedzialność za prawa i gwarancje (licencjodawca zapewnia licencjobiorcy prawo do korzystania z aktywa – zakwestionowanie ważności prawa, roszczenia osób trzecich o naruszenie lub wady prawne aktywa mogą prowadzić do odpowiedzialności i strat licencjobiorcy); odpowiedzialność kontraktowa (spory o zakres i warunki licencji); ochrona samych praw (utrzymanie ważności, ochrona przed naruszeniami); oraz dane i poufność (know-how). To odpowiedzialność kontraktowa i za gwarancje praw stanowi rdzeń ryzyka.

Wyzwania i zagrożenia w tej działalności

Pierwsza grupa ryzyk to odpowiedzialność za prawa i gwarancje. Zakwestionowanie ważności licencjonowanego prawa, roszczenia osób trzecich o naruszenie czy wady prawne aktywa mogą narazić licencjobiorcę na straty i skutkować roszczeniem wobec licencjodawcy.

Druga grupa to odpowiedzialność kontraktowa. Spory o zakres, warunki i wykonanie umów licencyjnych oraz o wysokość i rozliczenie opłat mogą prowadzić do roszczeń.

Trzecia grupa to ochrona praw, know-how i poufność. Utrzymanie ważności praw, ochrona przed naruszeniami oraz zabezpieczenie poufnego know-how są istotne dla wartości aktywów; ich naruszenie wpływa na działalność.

Ubezpieczenia wymagane przez prawo

Dzierżawa własności intelektualnej nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem OC. Istotne pozostają zasady odpowiedzialności kontraktowej i za gwarancje wynikające z umów licencyjnych, przepisy prawa własności przemysłowej (patenty, znaki, wzory) oraz o ochronie know-how i danych. Zatrudnianie pracowników wiąże się z obowiązkami z zakresu prawa pracy.

Realnym zabezpieczeniem finansowym pozostają ubezpieczenia dobrowolne o charakterze właściwym dla działalności opartej na prawach: OC działalności/kontraktowe obejmujące odpowiedzialność wobec licencjobiorców, w miarę dostępności rozwiązania dotyczące sporów i ochrony praw własności intelektualnej (IP), ubezpieczenie cyber (dane, know-how) oraz ochrona prawna. Ze względu na specyfikę zakres warto ustalić indywidualnie.

Najważniejsze ryzyka i rola ubezpieczenia OC

Ochrona opiera się na OC działalności/kontraktowym oraz ochronie prawnej. Przykłady: licencjobiorca ponosi stratę po zakwestionowaniu ważności licencjonowanego prawa i kieruje roszczenie – reaguje OC/odpowiedzialność kontraktowa; spór o zakres lub warunki licencji – istotna jest ochrona prawna; roszczenie osoby trzeciej dotyczące praw do aktywa – istotne są dostępne rozwiązania z zakresu ochrony IP; naruszenie poufności know-how – reagują odpowiednie ubezpieczenia i cyber. Bez odpowiedniej ochrony koszty sporów i roszczeń obciążałyby wyłącznie licencjodawcę.

Ponieważ działalność opiera się na aktywach niematerialnych i gwarancjach udzielanych w umowach licencyjnych, kluczowe są dobrze skonstruowane umowy oraz OC/ochrona prawna dopasowane do specyfiki praw.

Jak dobrać zakres i sumę ubezpieczenia

Najważniejsze jest OC działalności/kontraktowe obejmujące odpowiedzialność wobec licencjobiorców, uzupełnione – w miarę dostępności – o rozwiązania dotyczące sporów i ochrony praw IP oraz o ochronę prawną i cyber (dane, know-how). Podstawą jest precyzyjne uregulowanie w umowach licencyjnych zakresu gwarancji, odpowiedzialności i jej ograniczeń. Ze względu na specyfikę aktywów zakres i sumy warto ustalać indywidualnie, adekwatnie do wartości licencji.

Zakres warto weryfikować przy udzielaniu licencji o wysokiej wartości i wchodzeniu na nowe rynki.

Na co uważać w warunkach polisy

Pierwszą pułapką jest brak dopasowania ochrony do specyfiki działalności opartej na prawach (a nie na rzeczach). Drugą jest pominięcie ochrony prawnej w sporach licencyjnych i dotyczących praw IP. Trzecią sprawą są zakres gwarancji i ograniczenia odpowiedzialności w umowach, poufność know-how, limity i franszyzy. Przed zawarciem umowy warto omówić scenariusze zakwestionowania prawa i sporu licencyjnego.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców w tej branży

Pierwszy błąd to brak dopasowania ochrony do działalności opartej na aktywach niematerialnych.

Drugi błąd to pominięcie ochrony prawnej w sporach licencyjnych i dotyczących praw IP.

Trzeci błąd to nieprecyzyjne uregulowanie gwarancji i ograniczeń odpowiedzialności w umowach.

Czwarty błąd to lekceważenie ochrony i poufności know-how oraz utrzymania ważności praw.

Podsumowanie

Dzierżawa własności intelektualnej i podobnych produktów (PKD 77.40.Z) to działalność oparta na aktywach niematerialnych i umowach licencyjnych, w której rdzeniem ryzyka są odpowiedzialność za gwarancje praw, spory kontraktowe i ochrona know-how – bez typowych ryzyk rzeczowych. Fundamentem bezpieczeństwa są precyzyjne umowy licencyjne oraz OC działalności/kontraktowe uzupełnione o ochronę prawną i – w miarę dostępności – rozwiązania dotyczące praw IP i cyber. Dopasowanie zakresu do specyfiki praw pozwala prowadzić działalność licencyjną z realnym zabezpieczeniem. Więcej o ubezpieczeniach dla firm znajdziesz na insureo.pl.