Ocena ryzyka i szacowanie szkód — ubezpieczenie OC (PKD 66.21.Z)

Ocena ryzyka i szacowanie szkód – charakterystyka działalności

Kod PKD 66.21.Z obejmuje działalność związaną z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat – pracę likwidatorów szkód, rzeczoznawców, ekspertów i komisarzy awaryjnych, którzy na zlecenie ubezpieczycieli, poszkodowanych lub innych stron oceniają ryzyko, ustalają okoliczności i rozmiar szkód oraz szacują ich wartość. Efektem pracy są ekspertyzy, kosztorysy i opinie, na których podstawie podejmowane są decyzje o odszkodowaniach i ryzyku. Odbiorcami są zakłady ubezpieczeń, poszkodowani, firmy i sądy.

Profil ryzyka jest właściwy dla usług eksperckich, w których produktem jest ocena i wycena. Wyznaczają go: odpowiedzialność zawodowa za rzetelność i poprawność szacowania (błędna, zaniżona lub zawyżona wycena szkody czy nietrafna ocena ryzyka może doprowadzić do błędnej decyzji – niewłaściwego odszkodowania, niedoszacowania ryzyka – i wywołać stratę oraz roszczenie strony); niezależność i bezstronność (konflikt interesów lub stronniczość podważają wartość ekspertyzy); dane (dostęp do danych o szkodach, mieniu, osobach); oraz odpowiedzialność kontraktowa. To odpowiedzialność zawodowa za jakość oceny i wyceny stanowi rdzeń ryzyka.

Wyzwania i zagrożenia w tej działalności

Najpoważniejsze ryzyko to skutki błędnej oceny lub wyceny. Błędne, zaniżone lub zawyżone oszacowanie szkody, nietrafna ocena ryzyka czy błąd w ekspertyzie mogą doprowadzić do błędnej decyzji (niewłaściwego odszkodowania, niedoszacowania ryzyka) i wywołać stratę oraz roszczenie strony, która na ekspertyzie polegała.

Druga grupa to niezależność i bezstronność. Konflikt interesów, stronniczość czy naruszenie zasad zawodowych podważają wartość ekspertyzy i mogą rodzić odpowiedzialność.

Trzecia grupa to dane i odpowiedzialność kontraktowa. Ekspert przetwarza dane o szkodach, mieniu i osobach (ochrona danych); usługi osadzone są w umowach, a sporne opinie mogą prowadzić do roszczeń.

Ubezpieczenia wymagane przez prawo

Działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem strat nie zawsze ma odrębne obowiązkowe OC, choć niektóre zawody rzeczoznawców i ekspertów podlegają szczególnym wymogom, a współpraca z ubezpieczycielami bywa obwarowana wymogami umownymi (w tym ubezpieczeniowymi). Istotne pozostają zasady odpowiedzialności zawodowej i kontraktowej oraz przepisy o ochronie danych. Zatrudnianie pracowników wiąże się z obowiązkami z zakresu prawa pracy.

Realnym zabezpieczeniem finansowym pozostają ubezpieczenia dobrowolne (oraz obowiązkowe, gdy dotyczą danego zawodu): OC zawodowe (professional indemnity) obejmujące skutki błędnych ocen i wycen, uzupełnione o ubezpieczenie cyber (dane) oraz ochronę prawną.

Najważniejsze ryzyka i rola ubezpieczenia OC

Ochrona opiera się na OC zawodowym. Przykłady: zaniżona lub zawyżona wycena szkody prowadzi do błędnej decyzji o odszkodowaniu i straty strony, która na niej polegała – reaguje OC zawodowe; nietrafna ocena ryzyka skutkuje niedoszacowaniem i późniejszą stratą – istotny jest zakres OC; zarzut stronniczości lub błędu w ekspertyzie rodzi roszczenie – reaguje OC z kosztami obrony; naruszenie ochrony danych – reaguje ubezpieczenie cyber. Bez OC zawodowego koszty ponosiłby wyłącznie ekspert.

Ponieważ produktem jest ocena, na której polegają inni, a skutki błędu mają charakter finansowy, OC zawodowe jest tu absolutnym fundamentem – standardowe OC działalności zwykle go nie obejmuje.

Jak dobrać zakres i sumę ubezpieczenia

Najważniejsze jest OC zawodowe obejmujące skutki błędnych ocen i wycen, o sumie dopasowanej do wartości szacowanych szkód i ryzyk oraz wagi ekspertyz. Warto zadbać o objęcie kosztów obrony prawnej, kwestii niezależności oraz o zgodność z wymogami zawodowymi i umownymi (współpraca z ubezpieczycielami). Uzupełnieniem jest ubezpieczenie cyber (dane).

Zakres warto weryfikować przy ekspertyzach o wysokiej wartości i podejmowaniu współpracy o rygorystycznych wymogach.

Na co uważać w warunkach polisy

Pierwszą pułapką jest brak OC zawodowego obejmującego skutki błędnych ocen i wycen. Drugą jest pominięcie kwestii niezależności i ochrony danych. Trzecią sprawą są koszty obrony prawnej, zgodność z wymogami zawodowymi, limity i franszyzy. Przed zawarciem umowy warto omówić scenariusze błędnej wyceny szkody prowadzącej do straty strony.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców w tej branży

Pierwszy błąd to brak OC zawodowego obejmującego skutki błędnych ocen i wycen.

Drugi błąd to pominięcie kwestii niezależności i konfliktu interesów.

Trzeci błąd to pominięcie ochrony danych i kosztów obrony prawnej.

Czwarty błąd to zbyt niska suma wobec wartości szacowanych szkód i ryzyk.

Podsumowanie

Działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem strat (PKD 66.21.Z) to usługi eksperckie, w których produktem jest ocena i wycena, a rdzeniem ryzyka są skutki błędnych ocen i wycen, na których polegają inni. Fundamentem bezpieczeństwa jest OC zawodowe obejmujące skutki błędów, wraz z kosztami obrony prawnej, uzupełnione o ubezpieczenie cyber. Dopasowanie zakresu do wagi ekspertyz pozwala prowadzić działalność rzeczoznawczą i likwidacyjną z realnym zabezpieczeniem. Więcej o ubezpieczeniach dla firm znajdziesz na insureo.pl.