Zarządzanie rynkami finansowymi — ryzyka i ubezpieczenia (PKD 66.11.Z)

Zarządzanie rynkami finansowymi – charakterystyka działalności

Kod PKD 66.11.Z obejmuje zarządzanie rynkami finansowymi – prowadzenie i obsługę giełd papierów wartościowych, giełd towarowych, rynków regulowanych, izb rozliczeniowych i rozrachunkowych oraz podobnej infrastruktury rynków finansowych. Podmiot organizuje obrót instrumentami, zapewnia systemy notowań, rozliczeń i rozrachunku oraz nadzoruje uczestników. Odbiorcami są uczestnicy rynku – domy maklerskie, banki, emitenci i inwestorzy.

Profil ryzyka wyróżnia to, że podmiot prowadzi infrastrukturę o systemowym, krytycznym znaczeniu dla rynku finansowego. Wyznaczają go: ciągłość i niezawodność systemów (awaria, przerwa w notowaniach czy rozliczeniach ma skutki systemowe – uczestnicy rynku ponoszą straty, a zaufanie do rynku zostaje naruszone; jest to infrastruktura krytyczna); cyberbezpieczeństwo (systemy rynkowe są priorytetowym celem ataków, a ich naruszenie może zdestabilizować rynek); odpowiedzialność za rzetelność obrotu i rozliczeń; odpowiedzialność członków władz (D&O); oraz ścisłe regulacje i nadzór. To ciągłość i bezpieczeństwo krytycznej infrastruktury rynkowej stanowią rdzeń ryzyka.

Wyzwania i zagrożenia w tej działalności

Najpoważniejsze ryzyko to przerwa lub awaria systemów o skutkach systemowych. Awaria notowań, rozliczeń czy rozrachunku może pozbawić uczestników możliwości działania, wywołać ich straty i naruszyć zaufanie do rynku – z uwagi na krytyczny charakter infrastruktury skutki bywają szerokie.

Druga grupa to cyberbezpieczeństwo. Systemy rynkowe są priorytetowym celem ataków; ich naruszenie, manipulacja czy wyłączenie mogą zdestabilizować obrót i wywołać poważne konsekwencje.

Trzecia grupa to odpowiedzialność za obrót, władze i regulacje. Nieprawidłowości w organizacji obrotu i rozliczeń mogą rodzić odpowiedzialność; członkowie władz ponoszą odpowiedzialność (D&O); działalność podlega ścisłemu nadzorowi.

Ubezpieczenia wymagane przez prawo

Zarządzanie rynkami finansowymi podlega ścisłej reglamentacji: zezwoleniom i nadzorowi (KNF), wymogom dotyczącym rynków regulowanych i systemów rozliczeniowych, ciągłości działania i bezpieczeństwa systemów oraz przepisom o ochronie danych. Zatrudnianie pracowników wiąże się z obowiązkami z zakresu prawa pracy.

Realnym zabezpieczeniem finansowym pozostają wyspecjalizowane ubezpieczenia: ubezpieczenie cyber (ataki, naruszenia systemów), OC zawodowe/za usługę (skutki błędów i przerw wobec uczestników), D&O, ubezpieczenie od przestępstw oraz ubezpieczenie infrastruktury i ochrona od przerw – w kompleksowych programach dla infrastruktury krytycznej.

Najważniejsze ryzyka i rola ubezpieczenia OC

Ochrona łączy ubezpieczenie cyber i ciągłości z OC za usługę i D&O. Przykłady: cyberatak lub awaria zatrzymuje notowania i rozliczenia, powodując straty uczestników – reagują ubezpieczenie cyber, OC za usługę i ochrona od przerw; nieprawidłowość w rozliczeniach rodzi roszczenia uczestników – reaguje OC; roszczenie wobec członków władz – reaguje D&O; nadużycie wewnętrzne – reaguje ubezpieczenie od przestępstw. Bez wyspecjalizowanej ochrony koszty ponosiłby wyłącznie operator rynku.

Systemowe znaczenie infrastruktury sprawia, że ciągłość i cyberbezpieczeństwo są tu absolutnym priorytetem – zabezpieczane wyspecjalizowanymi programami wykraczającymi poza typowe polisy.

Jak dobrać zakres i sumę ubezpieczenia

Zakres warto budować wokół: ubezpieczenia cyber (ataki, systemy), OC za usługę i ciągłość (skutki przerw wobec uczestników), D&O, ubezpieczenia od przestępstw oraz ochrony infrastruktury. Sumy i konstrukcję dobiera się we współpracy z brokerami i ubezpieczycielami wyspecjalizowanymi w infrastrukturze krytycznej i sektorze finansowym, z uwzględnieniem znaczenia systemowego i wymogów nadzorczych.

Zakres warto weryfikować przy rozbudowie systemów i zmianach regulacyjnych.

Na co uważać w warunkach polisy

Pierwszą pułapką jest niedoszacowanie ubezpieczenia cyber i ciągłości wobec systemowego znaczenia infrastruktury. Drugą jest pominięcie OC za usługę wobec uczestników i D&O. Trzecią sprawą są ochrona infrastruktury, zgodność nadzorcza, limity i franszyzy. Przed zawarciem umowy warto omówić scenariusze awarii systemów i cyberataku.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców w tej branży

Pierwszy błąd to niedoszacowanie ubezpieczenia cyber i ciągłości wobec infrastruktury krytycznej.

Drugi błąd to pominięcie OC za usługę wobec uczestników rynku i D&O.

Trzeci błąd to pominięcie ubezpieczenia od przestępstw i ochrony infrastruktury.

Czwarty błąd to lekceważenie zgodności nadzorczej i wymogów ciągłości działania.

Podsumowanie

Zarządzanie rynkami finansowymi (PKD 66.11.Z) to prowadzenie infrastruktury o systemowym, krytycznym znaczeniu, w której rdzeniem ryzyka są ciągłość i bezpieczeństwo systemów oraz cyberbezpieczeństwo. Fundamentem bezpieczeństwa są ubezpieczenie cyber, OC za usługę i ciągłość, D&O oraz ochrona infrastruktury – w kompleksowych programach dla infrastruktury krytycznej. Dopasowanie ochrony do systemowego znaczenia rynku pozwala prowadzić działalność z realnym zabezpieczeniem. Więcej o ubezpieczeniach dla firm znajdziesz na insureo.pl.