Produkcja baterii i akumulatorów — ubezpieczenie OC i ryzyka (PKD 27.20.Z)

Produkcja baterii i akumulatorów – charakterystyka działalności

Kod PKD 27.20.Z obejmuje produkcję baterii i akumulatorów – ogniw i baterii jednorazowych, akumulatorów kwasowo-ołowiowych (m.in. samochodowych), ogniw i pakietów litowo-jonowych do elektroniki, pojazdów elektrycznych i magazynów energii, a także akumulatorów przemysłowych. Produkcja łączy procesy chemiczne i elektrochemiczne, obróbkę metali, montaż ogniw i pakietów oraz kontrolę. Odbiorcami są producenci urządzeń i pojazdów, przemysł, energetyka oraz handel.

Cechą absolutnie wyróżniającą tę branżę jest to, że wyrób magazynuje energię chemiczną i z natury bywa niebezpieczny. Ogniwa litowe mogą ulec przegrzaniu i tzw. ucieczce termicznej (thermal runaway) prowadzącej do pożaru lub wybuchu; akumulatory kwasowo-ołowiowe zawierają kwas i ołów, groźne dla ludzi i środowiska. Ryzyko dotyczy zarówno gotowego produktu u odbiorcy (pożar urządzenia czy pojazdu), jak i samego zakładu, gdzie procesy i magazyny ogniw stwarzają poważne zagrożenie pożarowo-wybuchowe i środowiskowe.

Wyzwania i zagrożenia w tej produkcji

Najpoważniejsze ryzyko to pożar i wybuch ogniw. Wada ogniwa litowego (zwarcie wewnętrzne, zanieczyszczenie, wada konstrukcji) może wywołać ucieczkę termiczną, a w konsekwencji pożar lub wybuch – zarówno w wyrobie u użytkownika (urządzenie, pojazd, magazyn energii), jak i w zakładzie oraz magazynie. To jedno z najgroźniejszych zdarzeń w przemyśle.

Druga grupa to zagrożenia środowiskowe i chemiczne. Akumulatory kwasowo-ołowiowe i procesy produkcji wiążą się z kwasami, ołowiem i innymi substancjami; wyciek, awaria czy niewłaściwe postępowanie z odpadami mogą prowadzić do skażenia i zagrożenia zdrowia.

Trzecia grupa to majątek, skala i logistyka. Ogniwa i pakiety produkowane są masowo; wada obejmuje całe partie, a magazynowanie i transport ogniw (towar niebezpieczny) niosą własne ryzyka.

Ubezpieczenia wymagane przez prawo

Produkcja baterii i akumulatorów nie jest objęta klasycznym obowiązkowym ubezpieczeniem OC, ale podlega rygorystycznym wymaganiom – dotyczącym bezpieczeństwa baterii, substancji chemicznych, gospodarki odpadami i recyklingu, transportu towarów niebezpiecznych, a także przepisom przeciwpożarowym, przeciwwybuchowym i BHP. Korzystanie z pojazdów wiąże się z obowiązkowym OC komunikacyjnym, a zatrudnianie pracowników – z obowiązkami z zakresu prawa pracy.

Realnym zabezpieczeniem finansowym pozostają ubezpieczenia dobrowolne, w tej branży o szczególnym znaczeniu: OC działalności z odpowiedzialnością za produkt (ze skutkami pożaru i wybuchu u odbiorcy) o wysokiej sumie, z rozszerzeniem środowiskowym i kosztami wycofania, oraz ubezpieczenie mienia i maszyn i ochrona od przerw – z wyraźnym ujęciem ryzyka pożaru i wybuchu.

Najważniejsze ryzyka i rola ubezpieczenia OC

Ochrona łączy wysokie OC za produkt, rozszerzenie środowiskowe i solidne zabezpieczenie majątku od pożaru i wybuchu. Przykłady: wadliwe ogniwo litowe zapala się w urządzeniu lub pojeździe odbiorcy, powodując pożar i szkody – reaguje OC za produkt; ucieczka termiczna pakietu w magazynie energii wywołuje pożar u odbiorcy – producent odpowiada za następstwa; wyciek kwasu lub skażenie ołowiem obciąża środowisko – reaguje rozszerzenie środowiskowe; wykrycie wady wymusza wycofanie ogromnej partii ogniw – z pomocą przychodzą koszty wycofania; pożar magazynu ogniw niszczy zakład – reagują ubezpieczenie mienia i ochrona od przerw. Bez tych ubezpieczeń koszty ponosiłby wyłącznie właściciel.

Połączenie katastrofalnego ryzyka pożarowo-wybuchowego, zagrożeń środowiskowych i masowej skali czyni tę branżę jedną z najbardziej wymagających pod względem ubezpieczeniowym.

Jak dobrać zakres i sumę ubezpieczenia

Suma gwarancyjna OC za produkt powinna być wysoka i uwzględniać katastrofalny scenariusz pożaru lub wybuchu u odbiorcy oraz masową skalę. Konieczne jest rozszerzenie środowiskowe oraz koszty wycofania. Warto zadbać o objęcie wad ukrytych i kosztów obrony prawnej. Ubezpieczenie mienia i maszyn musi wyraźnie obejmować ryzyko pożaru i wybuchu ogniw oraz magazynowania, a zabezpieczenia przeciwpożarowe mają tu kluczowe znaczenie.

Ochrona od przerw w działalności powinna pokrywać realny czas odtworzenia. Ze względu na specyfikę ryzyka ochronę warto konstruować z ubezpieczycielem znającym branżę. Cały zakres należy weryfikować przy wejściu w produkcję ogniw litowych i magazynów energii.

Na co uważać w warunkach polisy

Pierwszą pułapką jest niedoszacowanie ryzyka pożaru i wybuchu ogniw – zarówno w OC za produkt, jak i w ubezpieczeniu mienia. Drugą jest brak rozszerzenia środowiskowego i kosztów wycofania. Trzecią sprawą są wymogi zabezpieczeń przeciwpożarowych, magazynowania, limity i franszyzy. Przed zawarciem umowy warto omówić scenariusze ucieczki termicznej i pożaru magazynu ogniw.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców w tej branży

Pierwszy błąd to niedoszacowanie ryzyka pożaru i wybuchu ogniw litowych w OC i ubezpieczeniu mienia.

Drugi błąd to brak rozszerzenia środowiskowego przy kwasie, ołowiu i odpadach.

Trzeci błąd to brak lub zbyt niski limit kosztów wycofania przy masowej produkcji ogniw.

Czwarty błąd to lekceważenie wymogów zabezpieczeń przeciwpożarowych i magazynowania ogniw.

Podsumowanie

Produkcja baterii i akumulatorów (PKD 27.20.Z) to wytwarzanie wyrobów magazynujących energię chemiczną, z natury niebezpiecznych – z ryzykiem pożaru i wybuchu ogniw litowych oraz zagrożeń środowiskowych przy kwasie i ołowiu. Choć branża nie ma odrębnego obowiązkowego OC, fundamentem bezpieczeństwa jest OC działalności z odpowiedzialnością za produkt o wysokiej sumie, rozszerzeniem środowiskowym i kosztami wycofania, uzupełnione o ubezpieczenie mienia i maszyn oraz ochronę od przerw z wyraźnym ujęciem ryzyka pożaru i wybuchu. Zbudowanie ochrony wokół katastrofalnego ryzyka ogniw pozwala prowadzić produkcję z realnym zabezpieczeniem.